Podnośniki koszowe służą do bezpiecznej pracy na wysokości przy drzewach, elewacjach, dachach, oświetleniu, reklamach i konstrukcjach stalowych. Kosz na wysięgniku przegubowym lub teleskopowym podnosi pracownika z narzędziami tam, gdzie drabina jest niebezpieczna, a rusztowanie zbyt pracochłonne. Przy wyborze liczą się wysokość robocza, wysięg w bok, udźwig kosza, podwozie i podłoże.
Do jakich prac używa się podnośników koszowych?
Podnośnik koszowy to maszyna z koszem dla ludzi umieszczonym na wysięgniku. W przepisach dozoru technicznego należy do podestów ruchomych przejezdnych. Najczęściej pracuje przy:
- pielęgnacji i wycince drzew w sadach, parkach i na posesjach,
- malowaniu i naprawach elewacji oraz myciu okien,
- montażu reklam, banerów i oświetlenia,
- pracach dachowych: naprawach, odśnieżaniu i czyszczeniu rynien,
- montażu i konserwacji hal oraz konstrukcji stalowych.
W straży pożarnej i energetyce pracują podnośniki specjalistyczne, z dodatkowym wyposażeniem i własnymi procedurami.
Przy zwykłych pracach budowlanych w pobliżu napowietrznych linii elektroenergetycznych obowiązują odległości z § 55 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych: od 3 m przy liniach do 1 kV do 30 m przy liniach powyżej 110 kV.
Jakie są rodzaje podnośników koszowych?
Podnośniki różnią się podwoziem i budową wysięgnika. Podwozie decyduje o dojeździe i ustawieniu maszyny, a wysięgnik o tym, jak kosz dociera do miejsca pracy.
| Rodzaj | Jak pracuje | Mocne strony | Ograniczenia |
|---|---|---|---|
| Samobieżny przegubowo-teleskopowy | jeździ po placu na własnym napędzie, kosz na łamanym ramieniu | omija przeszkody, przejeżdża między stanowiskami bez rozkładania podpór | na dłuższe dystanse trzeba go przewieźć |
| Samobieżny teleskopowy | własny napęd, prosty wysuwany wysięgnik | największy wysięg w linii prostej | duże gabaryty, potrzebuje miejsca na manewr |
| Na podwoziu samochodowym | dojeżdża drogą publiczną, pracuje na podporach | szybki przejazd między adresami | wymaga prawa jazdy i miejsca na rozstaw podpór |
| Na przyczepie | holowany, pracuje na podporach | łatwy transport za samochodem | zwykle mniejszy zasięg niż maszyny samobieżne |
W Jamar wynajmujemy samobieżne podnośniki przegubowo-teleskopowe i teleskopowe Genie i JLG z wysokością roboczą od 10,89 do 43,15 m. Ich parametry są na stronie podnośniki koszowe. Podesty nożycowe mają platformę zamiast kosza i pracują tylko w pionie; opisujemy je na stronie podesty ruchome.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze podnośnika koszowego?
Dobór warto zacząć od opisu miejsca pracy, a dopiero potem wybrać model. Najważniejsze parametry to:
- wysokość robocza z zapasem na przeszkody; jest o około 2 m większa od wysokości kosza,
- wysięg w bok na wymaganej wysokości, sprawdzony na wykresie pracy producenta,
- udźwig kosza, do którego liczą się ludzie, narzędzia i materiał; w naszej flocie od 227 do 272 kg,
- podłoże: na nieutwardzony teren dobiera się modele terenowe z oznaczeniem RT,
- napęd: elektryczny do wnętrz, spalinowy na zewnątrz i w terenie,
- gabaryty i masa, czyli szerokość bramy, wysokość przejazdu i nośność nawierzchni.
Przy pracy w zabudowie liczy się jeszcze miejsce na ustawienie i odsunięcie od ruchu. Szczegółowo opisujemy to we wpisie o parametrach podnośników koszowych przy pracy w mieście.
Kiedy wynajem podnośnika koszowego jest lepszy niż zakup?
Podnośnik zwraca się wtedy, gdy zastępuje wielogodzinne przestawianie drabiny lub montaż rusztowania. Przy pracach okresowych nie ma jednak sensu płacić za maszynę, która przez większość roku stoi. Wynajem jest lepszy przy:
- krótkich zleceniach i pracach sezonowych, np. przycinaniu drzew,
- potrzebie nietypowej wysokości lub zasięgu, np. powyżej 40 m,
- braku miejsca na przechowywanie i konserwującego z uprawnieniami,
- pracach z dala od siedziby firmy.
Koszt najmu zależy od modelu, długości najmu i transportu, a im dłużej trwa najem, tym niższa stawka dobowa. Soboty, niedziele i święta nie są wliczane do czasu najmu, chyba że czynsz ustalono miesięcznie. Maszynę dowozimy przyczepą do transportu maszyn.
Jak przygotować miejsce pracy podnośnika koszowego?
Nawet dobrze dobrany podnośnik nie zacznie pracy, jeśli nie dojedzie do stanowiska albo stanie na zbyt miękkim gruncie. Przed dostawą warto przejść trasę od bramy do miejsca pracy i sprawdzić kilka rzeczy:
- szerokość bramy i przejazdu oraz wysokość gałęzi, przewodów i daszków nad trasą,
- nośność podłoża: masa samobieżnych podnośników z naszej floty wynosi od ok. 3,6 t do ponad 20 t,
- pochylenie terenu w miejscu postoju, bo każda maszyna ma dopuszczalny kąt pracy,
- miejsce na wygrodzenie strefy pod koszem, w której nie mogą przebywać inne osoby.
Przy robotach budowlanych na pomost wchodzi się w najniższym położeniu, a liczba osób w koszu nie może przekraczać dopuszczalnej w instrukcji (§ 126 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych). Przy wietrze powyżej 10 m/s pracę przerywa się, a kosz opuszcza (§ 128).
Na trawnikach i w sadach dojazd po deszczu warto wzmocnić płytami drogowymi. Więcej praktycznych wskazówek zawiera wpis o przygotowaniu placu pod dostawę podestu.
Kto może obsługiwać podnośnik koszowy?
Operator potrzebuje zaświadczenia kwalifikacyjnego UDT w zakresie podestów ruchomych przejezdnych, ważnego 5 lat (Dz.U. 2019 poz. 1008, załącznik nr 3). Egzamin przed komisją UDT ma część teoretyczną i praktyczną, a przystąpić do niego może osoba, która ukończyła 18 lat.
Podnośnik na podwoziu samochodowym wymaga dodatkowo prawa jazdy: kategorii B, jeśli dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 t, a powyżej tej masy kategorii C1 lub C (art. 6 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami). Maszyny samobieżne z wypożyczalni dowozi się na miejsce przyczepą.
Osoby bez uprawnień mogą zapisać się na kurs UDT na podesty ruchome, a pozostałe kursy zawiera zakładka szkolenia UDT.
Przeczytaj także: Wynajem podnośników do wycinki drzew
Najczęściej zadawane pytania
Jakie są główne zastosowania podnośników koszowych?
Podnośniki koszowe służą do pracy na wysokości przy drzewach, elewacjach, dachach, oświetleniu, reklamach i konstrukcjach stalowych. Wykorzystuje się je w budownictwie, sadownictwie, utrzymaniu zieleni i obiektów. Specjalistyczne odmiany pracują w straży pożarnej i energetyce.
Czym różni się podnośnik przegubowy od teleskopowego?
Podnośnik przegubowy ma łamane ramię, które omija przeszkodę i ustawia kosz za nią, np. nad dachem wiaty. Teleskopowy ma prosty wysięgnik i sięga dalej w linii prostej, ale potrzebuje więcej miejsca na manewr. W naszej flocie przegubowo-teleskopowe sięgają 43,15 m, a teleskopowe 40,15 m wysokości roboczej.
Jaką wysokość roboczą mają podnośniki koszowe do wynajęcia w Jamar?
Podnośniki koszowe z naszej floty mają od 10,89 do 43,15 m wysokości roboczej. Najmniejsze są elektryczne modele przegubowe do pracy w obiektach, a największy jest spalinowy Genie Z135J RT. Dostępność modelu w danym terminie potwierdzamy telefonicznie.
Czy wynajem podnośnika koszowego jest opłacalny?
Tak, gdy podnośnik jest potrzebny okresowo albo zlecenia wymagają różnych wysokości i zasięgów. Wynajem zdejmuje z firmy koszt zakupu, przeglądów, badań UDT i przechowywania. Im dłuższy najem, tym niższa stawka dobowa.
Czy do obsługi podnośnika koszowego potrzebne jest szkolenie?
Tak, operator musi mieć zaświadczenie kwalifikacyjne UDT w zakresie podestów ruchomych przejezdnych, uzyskane po egzaminie przed komisją UDT. Zaświadczenie jest ważne 5 lat. Kurs przygotowujący do egzaminu prowadzimy w Jamar, a według cennika kosztuje 1200 zł netto z opłatą egzaminacyjną.
Czy do przycinania drzew z podnośnika potrzebne jest zezwolenie?
Nie, zezwolenie z art. 83 ustawy o ochronie przyrody dotyczy usunięcia drzewa, a nie przycinania gałęzi. Prace w koronie nie mogą jednak usunąć więcej niż 30% korony, poza gałęziami obumarłymi lub nadłamanymi, utrzymaniem kształtu i przywróceniem statyki (art. 87a ust. 2). Uszkodzenie drzewa grozi karą (art. 88 ust. 1 pkt 4).
