Egzamin UDT na wózki widłowe składa się z części teoretycznej, zdawanej pisemnie na papierze lub elektronicznie, i z części praktycznej na wózku. Prowadzi go co najmniej dwuosobowa komisja kwalifikacyjna, a wynik kandydat poznaje zaraz po egzaminie. Po wyniku pozytywnym UDT wydaje zaświadczenie ważne 10 lub 5 lat, zależnie od rodzaju wózka.
Jak zgłosić się na egzamin UDT na wózki widłowe
Egzamin odbywa się na pisemny wniosek o sprawdzenie kwalifikacji, złożony na papierze lub elektronicznie (§ 2 rozporządzenia z 21 maja 2019 r., Dz.U. 2019 poz. 1008). Jeden wniosek dotyczy jednego rodzaju urządzenia i jednego zakresu, czyli obsługi albo konserwacji.
Wniosek zawiera imię i nazwisko kandydata, adres do korespondencji i numer PESEL, a przy jego braku dane dokumentu tożsamości, datę urodzenia i obywatelstwo (art. 23 ust. 1a ustawy o dozorze technicznym). Dołącza się do niego potwierdzenie opłaty.
Do wniosku dochodzą też informacje o wykształceniu, miejscu egzaminu i rodzaju urządzenia oraz zgoda właściciela wózka na jego wykorzystanie (art. 23 ust. 1b). Dzięki temu egzamin może się odbyć np. na wózku firmy, w której kandydat pracuje.
Przystąpić może osoba, która ukończyła 18 lat i włada językiem polskim w stopniu umożliwiającym przeprowadzenie egzaminu albo zapewni udział tłumacza przysięgłego (art. 23 ust. 1c). Przepisy nie wymagają wcześniejszej praktyki na wózku.
Po stwierdzeniu, że wniosek jest kompletny, kandydat dostaje informację o terminie. Termin nie może przekraczać 30 dni roboczych od złożenia kompletnego wniosku, chyba że kandydat sam poprosi o późniejszy (§ 3 ust. 2 rozporządzenia).
Na czym polega część teoretyczna egzaminu
Część teoretyczna jest przeprowadzana w formie pisemnej, na papierze lub elektronicznie (§ 3 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia). Sprawdza znajomość warunków technicznych dozoru technicznego, norm i przepisów, o których mowa w art. 22 ust. 2 ustawy o dozorze technicznym.
Tematykę egzaminacyjną organ jednostki dozoru technicznego podaje do publicznej wiadomości (§ 3 ust. 5). Przepisy nie określają natomiast liczby pytań ani progu zaliczenia, dlatego rzetelniej jest przygotować się z całego zakresu niż uczyć się na pamięć pojedynczych odpowiedzi.
Na kursie przerabiamy zagadnienia, które wracają na egzaminie i w pracy:
- dozór techniczny i obowiązki operatora wózka,
- budowa wózka: maszt, widły, układ hydrauliczny, napęd, hamulce, urządzenia zabezpieczające,
- stateczność, tabliczka znamionowa i wykres udźwigu,
- czynności przed pracą, w trakcie pracy i po jej zakończeniu,
- zasady BHP przy pracy z ładunkiem i postępowanie przy awarii lub wypadku.
Jak wygląda część praktyczna na wózku
Część praktyczna polega na sprawdzeniu umiejętności obsługi wózka (§ 3 ust. 3 pkt 2). Przeprowadza się ją w warunkach zapewniających bezpieczeństwo, z uwzględnieniem stopnia zagrożenia związanego z obsługą urządzenia (§ 3 ust. 4).
Rozporządzenie nie zawiera listy zadań praktycznych, więc nie da się podać jednego scenariusza, który zawsze się powtarza. Komisja ocenia, czy kandydat obsługuje wózek bezpiecznie i zgodnie z instrukcją.
Na kursie ćwiczymy czynności, z których składa się codzienna obsługa wózka:
- kontrolę przed uruchomieniem: ogumienie, widły, łańcuchy, maszt, hamulce, sygnał dźwiękowy, oświetlenie, wycieki,
- jazdę bez ładunku i z ładunkiem na wysokości transportowej, do przodu i do tyłu,
- podjęcie palety, podniesienie jej i odłożenie na wskazaną wysokość, np. na regał,
- manewry w ograniczonej przestrzeni i bezpieczne zakończenie pracy z opuszczonymi widłami.
Wózek używany na egzaminie musi być sprawny i dopuszczony do eksploatacji.
Wózki z wysięgnikiem, z osobą podnoszoną oraz wózki z podestem lub siedziskiem dla operatora objęte są dozorem pełnym z badaniem okresowym co rok (rozporządzenie z 30 października 2018 r., Dz.U. 2018 poz. 2176, załącznik nr 1, lp. 36-38).
Egzamin na wózki widłowe czy na wózki z wysięgnikiem
Przed złożeniem wniosku trzeba wybrać rodzaj urządzenia, bo zaświadczenie obejmuje tylko jeden (§ 4 ust. 3 rozporządzenia). Dla wózków jezdniowych podnośnikowych załącznik nr 3 przewiduje dwa rodzaje:
| Rodzaj egzaminu | Jakie wózki obejmuje | Ważność zaświadczenia | Kurs w Jamar z egzaminem |
|---|---|---|---|
| Wózki z wyłączeniem wózków z wysięgnikiem i z osobą podnoszoną (dawne II WJO) | typowe wózki widłowe czołowe, elektryczne i spalinowe | 10 lat | 1200 zł netto |
| Wózki z wysięgnikiem lub z osobą obsługującą podnoszoną wraz z ładunkiem (dawne I WJO) | ładowarki teleskopowe, wózki z kabiną podnoszoną, a także wszystkie pozostałe wózki | 5 lat | 1450 zł netto |
Osoba, która będzie pracować tylko w magazynie na zwykłym wózku, zwykle wybiera pierwszy zakres. Gdy w pracy pojawi się ładowarka teleskopowa, potrzebne jest drugie zaświadczenie, bo zwykłe uprawnienia na wózki widłowe wyłączają wózki z wysięgnikiem.
Oba zakresy obejmuje nasz kurs na wózki widłowe, a różnicę między maszynami dobrze widać na przykładzie ładowarek teleskopowych JLG z naszej floty, z wysokością załadunku do 17 m.
Co dzieje się po egzaminie
Z przebiegu egzaminu komisja sporządza protokół z wynikiem, podpisany przez wszystkich jej członków (§ 3 ust. 6). O wyniku informuje kandydata bezpośrednio po egzaminie (§ 4 ust. 1).
Wynik pozytywny jest podstawą do wydania zaświadczenia kwalifikacyjnego (§ 4 ust. 2). Zaświadczenie ma postać plastikowej karty identyfikacyjnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia) i obejmuje jeden rodzaj urządzenia.
Po wyniku negatywnym można przystąpić do egzaminu ponownie, ale wymaga to złożenia nowego wniosku (§ 4 ust. 4).
Kandydat, który nie może stawić się w wyznaczonym terminie i zawiadomi o tym co najmniej 3 dni robocze wcześniej, może żądać zaliczenia opłaty na inny termin albo jej zwrotu (§ 5).
Zaświadczenie na wózki widłowe obowiązuje 10 lat, a na wózki z wysięgnikiem 5 lat. Przedłużenie jest bezpłatne, jeśli wniosek trafi do jednostki dozoru najpóźniej 3 miesiące przed upływem ważności (art. 23 ust. 2a i 2c ustawy).
Jak przygotować się do egzaminu na wózki widłowe
Najwięcej daje połączenie powtórki teorii z praktyką na wózku. Przed egzaminem warto kilka razy wykonać pełną kontrolę przedstartową i podstawowe manewry z paletą, tak aby w dniu egzaminu były one rutyną.
- Teorię warto powtarzać według tematyki egzaminacyjnej, a nie z przypadkowych zestawów pytań.
- Kontrolę przed pracą lepiej wykonywać zawsze w tej samej kolejności, tak jak w codziennej pracy.
- Przy manewrach liczy się płynność i bezpieczeństwo, a nie tempo: ładunek nisko, dobra widoczność, łagodny skręt.
- Dokument tożsamości i punktualność to drobiazgi, które pozwalają uniknąć nerwów w dniu egzaminu.
W Jamar cena kursu obejmuje opłatę egzaminacyjną, a ceny wszystkich zakresów podaje cennik szkoleń. Na kurs przyjmujemy osoby pełnoletnie, z co najmniej podstawowym wykształceniem i zaświadczeniem lekarskim. Po zdanym egzaminie wózek do pracy można wypożyczyć w ramach wynajmu wózków widłowych.
O tym, jak wygląda samo szkolenie, piszemy we wpisie jak nabyć uprawnienia na wózki widłowe, a termin kursu można ustalić z firmą Jamar.
Przeczytaj także: Ile trwa kurs na wózki widłowe i co obejmuje jego program nauczania?
Najczęściej zadawane pytania
Czy egzamin UDT na wózki widłowe jest pisemny?
Część teoretyczna jest pisemna, na papierze lub w formie elektronicznej, a część praktyczna odbywa się na wózku. Taki podział określa § 3 ust. 3 rozporządzenia z 21 maja 2019 r. w sprawie sprawdzania kwalifikacji.
Ile czeka się na termin egzaminu UDT na wózki widłowe?
Termin wyznacza się nie później niż 30 dni roboczych od złożenia kompletnego wniosku. Późniejszy termin jest możliwy tylko wtedy, gdy kandydat sam o niego poprosi.
Czy egzamin można zdawać na wózku firmy, w której się pracuje?
Tak, jeśli właściciel wózka wyrazi zgodę na jego wykorzystanie podczas egzaminu. Zgodę wpisuje się we wniosku albo dołącza do niego jako osobny dokument (art. 23 ust. 1b ustawy o dozorze technicznym).
Co się dzieje, gdy egzamin zakończy się wynikiem negatywnym?
Do egzaminu można podejść ponownie po złożeniu nowego wniosku o sprawdzenie kwalifikacji, wraz z potwierdzeniem opłaty. Przed kolejnym terminem warto przećwiczyć elementy, z którymi były trudności.
Czy termin egzaminu można przesunąć?
Tak, kandydat może zawiadomić jednostkę dozoru technicznego, że nie stawi się w wyznaczonym terminie, najpóźniej 3 dni robocze przed egzaminem. Opłata zostaje wtedy zaliczona na inny termin albo zwrócona, zależnie od jego żądania.
Czy egzamin na wózki widłowe obejmuje ładowarki teleskopowe?
Nie, zaświadczenie na zwykłe wózki widłowe wyłącza wózki z wysięgnikiem, a ładowarki teleskopowe do nich należą. Do obsługi ładowarki potrzebny jest egzamin na wózki z wysięgnikiem lub z osobą podnoszoną, który obejmuje też wszystkie pozostałe wózki.
