Badanie UDT podestu ruchomego przeprowadza inspektor dozoru technicznego. Sprawdza księgę rewizyjną, dziennik konserwacji i protokoły pomiarów, ogląda podest w miejscach dostępnych i wykonuje próby działania z obciążeniem. Podest przejezdny przechodzi badanie okresowe co rok, a eksploatujący przygotowuje sprawną maszynę, obciążenie do prób i udział operatora oraz konserwatora.
Jakie badania UDT przechodzi podest ruchomy?
Podesty ruchome są urządzeniami transportu bliskiego objętymi dozorem technicznym. Rodzaje badań i ich zakres określa rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z 30 października 2018 r. (Dz.U. 2018 poz. 2176). Organ dozoru przeprowadza badania odbiorcze, okresowe i doraźne (§ 12 ust. 1).
| Badanie | Kiedy | Podstawa |
|---|---|---|
| Odbiorcze | przed wydaniem decyzji zezwalającej na eksploatację | § 12 ust. 1 pkt 1, § 14 |
| Okresowe | co rok przy podestach przejezdnych (dozór pełny) | § 16, zał. nr 1, lp. 18 |
| Doraźne eksploatacyjne | po naprawie, modernizacji, wymianie mechanizmu podnoszenia lub zabezpieczeń, po przekroczeniu resursu | § 17 |
| Doraźne kontrolne | w terminach z zał. nr 1 albo z bieżących potrzeb | § 3 ust. 3, § 19 |
| Doraźne powypadkowe lub poawaryjne | po nieszczęśliwym wypadku lub niebezpiecznym uszkodzeniu | § 21 |
Najczęściej eksploatujący spotyka się z badaniem okresowym. Pozostałe wynikają z konkretnych zdarzeń: zakupu nowej maszyny, naprawy, wymiany ważnego zespołu albo awarii.
Jak często podest ruchomy przechodzi badanie okresowe?
Badanie UDT podestu ruchomego przejezdnego, czyli nożycowego, przegubowego lub teleskopowego, odbywa się co rok, bo taki podest jest objęty dozorem pełnym (zał. nr 1, lp. 18). Dla porównania podesty stacjonarne mają dozór ograniczony z badaniem doraźnym kontrolnym co 2 lata (lp. 21).
Termin badania wyznacza się, podając miesiąc i rok (§ 22 ust. 1). Pierwszy termin liczy się od dnia wydania decyzji zezwalającej na eksploatację (§ 22 ust. 2).
Gdy stan techniczny podestu budzi zastrzeżenia, organ dozoru może decyzją skrócić termin kolejnego badania (§ 3 ust. 2). Między badaniami obowiązują przeglądy konserwacyjne, dla podestów przejezdnych co 30 dni, o ile instrukcja eksploatacji nie stanowi inaczej (zał. nr 2, lp. 14).
Jak przygotować podest do badania UDT?
Podest przedstawiony do badania musi być zmontowany, sprawny technicznie i przygotowany do eksploatacji zgodnie z rozporządzeniem i instrukcją (§ 13 ust. 1). Eksploatujący zapewnia bezpieczne warunki pracy, obciążenie do badań i osprzęt do jego podnoszenia (§ 13 ust. 2).
W badaniu uczestniczą obsługujący i konserwujący (§ 13 ust. 3). Badanie bez nich jest możliwe tylko po uzgodnieniu z UDT najpóźniej dzień wcześniej, gdy ich obecność nie jest niezbędna, a konserwacja była prowadzona i wpisana do dziennika (§ 13 ust. 4).
Przed przyjazdem inspektora warto przygotować:
- księgę rewizyjną urządzenia i dziennik konserwacji z aktualnymi wpisami,
- protokoły pomiarów rezystancji izolacji i ochrony przeciwporażeniowej, wykonywanych dla podestów nie rzadziej niż raz w roku (§ 6 ust. 1),
- protokół z poprzedniego badania i potwierdzenie wykonania zaleceń,
- zaświadczenia kwalifikacyjne operatora i konserwatora,
- czytelne tabliczki znamionowe, napisy ostrzegawcze i instrukcje umieszczone na podeście.
Przegląd konserwacyjny tuż przed badaniem pozwala usunąć drobne usterki, które inaczej trafiłyby do protokołu jako zalecenia. Taki przegląd wykonuje serwis podestów ruchomych.
Co sprawdza inspektor podczas badania okresowego?
Badanie okresowe ma potwierdzić, że podest można dalej bezpiecznie eksploatować. Rozporządzenie wymienia jego cele (§ 16 ust. 1). Inspektor ustala, czy:
- wykonano zalecenia z protokołu poprzedniego badania,
- nie powstały uszkodzenia lub zmiany wpływające na bezpieczeństwo,
- podest ma niezbędne urządzenia zabezpieczające, które działają prawidłowo,
- napisy ostrzegawcze, informacje i instrukcje są czytelne,
- podest wymaga naprawy,
- wykonano wymagane pomiary elektryczne.
Zakres badania obejmuje sprawdzenie dokumentów, oględziny w miejscach dostępnych i próby funkcjonowania z obciążeniem, które pokazują, że sterowanie, ruchy robocze i zabezpieczenia działają poprawnie (§ 16 ust. 2). Próby można wykonać także równoważną metodą bez obciążenia (§ 20).
Co się dzieje, gdy podest nie przejdzie badania?
Wynik badania UDT podestu ruchomego inspektor zapisuje w protokole. Drobne nieprawidłowości trafiają do niego jako zalecenia, których wykonanie inspektor sprawdza przy kolejnym badaniu. Przy gorszym stanie technicznym organ dozoru może skrócić termin następnego badania (§ 3 ust. 2).
Jeśli eksploatujący nie przestrzega przepisów albo podest zagraża życiu, zdrowiu, mieniu lub środowisku, organ dozoru wydaje decyzję o wstrzymaniu eksploatacji (art. 18 ust. 1-2 ustawy o dozorze technicznym). Ponowne dopuszczenie następuje na zasadach jak przy pierwszym zezwoleniu (art. 18 ust. 5).
W praktyce oznacza to naprawę uzgodnioną z UDT, a potem badanie. Na czas przestoju można wynająć maszynę z oferty podestów ruchomych; przy dłuższym najmie warto zapytać o termin kolejnego badania wynajmowanego podestu.
Badanie nowego, używanego i naprawionego podestu
Nowy podest przechodzi badanie odbiorcze przed wydaniem decyzji zezwalającej na eksploatację. Dla podestów przejezdnych wprowadzonych do obrotu i jeszcze nieoddanych do użytku część sprawdzeń i prób funkcjonowania w badaniu odbiorczym się pomija (§ 14 ust. 4).
Przy zakupie używanego podestu nowy właściciel przejmuje decyzję zezwalającą, jeśli od ostatniego badania nie zmieniono warunków eksploatacji. Składa wtedy oświadczenie i informuje UDT o zmianie eksploatującego (art. 15a ust. 1 ustawy).
Po naprawie, modernizacji, wymianie mechanizmu podnoszenia, cięgien nośnych lub urządzeń zabezpieczających eksploatujący składa wniosek o badanie doraźne eksploatacyjne (§ 17 ust. 2). Podobnie jest przy podnośnikach koszowych i zwyżkach, które w przepisach również są podestami ruchomymi przejezdnymi.
Operator podestu potrzebuje zaświadczenia kwalifikacyjnego na podesty ruchome przejezdne, ważnego 5 lat, które można uzyskać po szkoleniu UDT. Praktyczne wskazówki dla operatorów zawiera wpis o najczęstszych błędach przy eksploatacji podestów.
Przeczytaj także: Jakie przepisy regulują użytkowanie podestów ruchomych?
Najczęściej zadawane pytania
Kto zgłasza podest ruchomy do badania UDT?
Podest zgłasza do badania eksploatujący, czyli zwykle jego właściciel lub firma, która go użytkuje na podstawie decyzji UDT. To on zapewnia sprawną maszynę, obciążenie do prób oraz udział operatora i konserwatora (§ 13 rozporządzenia). Konserwator pomaga przygotować podest i dokumenty.
Czy konserwator musi być obecny przy badaniu?
Co do zasady tak, bo eksploatujący zapewnia udział obsługującego i konserwującego (§ 13 ust. 3). Badanie bez nich jest możliwe po uzgodnieniu z UDT najpóźniej dzień wcześniej, jeśli ich udział nie jest niezbędny, a konserwacja jest prowadzona i wpisana do dziennika.
Czy próby w czasie badania UDT podestu można wykonać bez obciążenia?
Tak, rozporządzenie dopuszcza próby funkcjonowania innymi równoważnymi metodami, które nie wymagają obciążenia (§ 20). O metodzie decyduje przebieg badania i możliwości techniczne. Standardowo eksploatujący przygotowuje obciążenie do prób (§ 13 ust. 2).
Co oznacza termin badania podany jako miesiąc i rok?
Oznacza to, że badanie powinno odbyć się w danym miesiącu, bo terminy badań wyznacza się, podając miesiąc i rok (§ 22 ust. 1). Pierwszy termin liczy się od wydania decyzji zezwalającej na eksploatację. Zgłoszenie warto złożyć z wyprzedzeniem.
Czy nowy podest też przechodzi badanie UDT?
Tak, przed wydaniem decyzji zezwalającej na eksploatację nowy podest przechodzi badanie odbiorcze (§ 12 ust. 1 pkt 1). Dla podestów przejezdnych wprowadzonych do obrotu i nieoddanych do użytku część sprawdzeń i prób się pomija (§ 14 ust. 4). Badanie okresowe wypada rok później.
Co zrobić, gdy UDT wstrzyma eksploatację podestu?
Trzeba usunąć przyczynę wstrzymania, zwykle przez naprawę uzgodnioną z UDT, a potem wystąpić o ponowne dopuszczenie (art. 18 ust. 5 ustawy o dozorze technicznym). Podest nie może pracować do czasu nowej decyzji. Zakres naprawy warto ustalić z serwisem i inspektorem jednocześnie.
