Najczęstsze błędy przy eksploatacji podestów ruchomych to pominięcie kontroli przed pracą, ustawienie maszyny na zbyt miękkim lub pochyłym podłożu, przeciążenie platformy, praca przy silnym wietrze i obsługa przez osobę bez zaświadczenia UDT. Każdy z nich wynika raczej z pośpiechu niż z wady maszyny, dlatego można im zapobiec prostą procedurą przed każdym podniesieniem.
Najczęstsze błędy podczas eksploatacji podestów ruchomych
Obsługa podestu wygląda prosto: kilka przełączników, joystick i platforma jedzie w górę. Problemy zaczynają się wtedy, gdy rutyna wypiera procedurę. Błędy popełniają zarówno nowi, jak i doświadczeni operatorzy, a najczęściej powtarzają się te same:
- praca bez kontroli maszyny przed zmianą,
- ustawienie na miękkim gruncie, przy krawędzi wykopu albo na zbyt dużym pochyleniu,
- przekroczenie udźwigu platformy,
- praca przy silnym wietrze, opadach lub gołoledzi,
- wchodzenie na barierki i przechylanie się przez poręcze,
- obsługa przez osobę bez zaświadczenia UDT.
Dlaczego kontrola przed pracą podestem ruchomym jest tak ważna?
Kontrola przed pracą wychwytuje usterki, zanim platforma znajdzie się kilkanaście metrów nad ziemią. Operator ma obowiązek przestrzegać instrukcji eksploatacji (§ 8 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego urządzeń transportu bliskiego, Dz.U. 2018 poz. 2176), a ta zwykle opisuje codzienne sprawdzenia. Najważniejsze z nich:
- hydraulika: brak wycieków i uszkodzonych przewodów,
- zabezpieczenia: działanie wyłącznika awaryjnego, sygnalizacji przeciążenia i przechyłu, awaryjnego opuszczania,
- konstrukcja: brak pęknięć, odkształceń i korozji, kompletne barierki i bramka,
- koła i podwozie: stan ogumienia, brak luźnych elementów.
Jeśli coś budzi wątpliwości, maszyna nie powinna pracować do czasu oceny przez serwis.
Jak unikać błędów podczas pracy z podestami ruchomymi w trudnych warunkach?
Wiatr, deszcz i śnieg zmieniają stabilność maszyny i przyczepność kół.
Przy robotach budowlanych przepisy są tu jednoznaczne: pracy na ruchomych podestach nie wykonuje się w czasie gęstej mgły, opadów deszczu i śniegu, gołoledzi, burzy i przy wietrze powyżej 10 m/s (§ 123 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych).
Gdy wiatr przekroczy 10 m/s w trakcie pracy, platformę opuszcza się do najniższego położenia i zabezpiecza (§ 128). Na mokrej lub śliskiej nawierzchni jeździ się wolniej, a o zmroku pracuje tylko przy oświetleniu, które daje dobrą widoczność.
W jakich sytuacjach najczęściej dochodzi do nieprawidłowego ustawienia podestu?
Podestów przejezdnych się nie montuje, ale ustawia, i właśnie przy ustawieniu pojawia się najwięcej błędów. Zdarzają się zwłaszcza w pośpiechu i na nieznanym terenie:
- praca na pochyleniu większym, niż dopuszcza producent, często mimo sygnału czujnika przechyłu,
- ustawienie przy krawędzi wykopu, na świeżym nasypie lub nad pustką po rozkopach,
- w maszynach z podporami: podpory na różnym podłożu albo bez podkładów,
- przejazd z podniesioną platformą po nierównym terenie, jeśli instrukcja tego nie dopuszcza.
Więcej o przygotowaniu stanowiska jest we wpisie o stabilizowaniu podestów na nierównym podłożu.
Jakie konsekwencje wiążą się z przeciążeniem podestów ruchomych?
Przeciążenie grozi utratą stateczności, uszkodzeniem konstrukcji i wypadkiem. Każdy podest ma określony udźwig, do którego liczy się masa ludzi, narzędzi i materiału. W naszej flocie kosze podestów przegubowych i teleskopowych mają od 227 do 272 kg, a platformy nożycowe od 227 do 1134 kg.
- Na platformie nie może przebywać więcej osób, niż przewiduje instrukcja producenta (§ 126 rozporządzenia BHP).
- Materiał rozkłada się równomiernie, bo gromadzenie go po jednej stronie jest zabronione.
- Po zakończeniu pracy na pomoście nie zostawia się materiałów (§ 124).
Podesty ruchome i konieczność odpowiedniego szkolenia operatorów
Operator podestu ruchomego przejezdnego musi mieć zaświadczenie kwalifikacyjne UDT, ważne 5 lat (Dz.U. 2019 poz. 1008, załącznik nr 3). Egzamin przed komisją UDT składa się z części teoretycznej i praktycznej, a szkolenie przed nim obejmuje:
- budowę i zasady działania podestu,
- obsługę i manewrowanie w praktyce,
- zasady bezpieczeństwa i postępowanie w sytuacjach awaryjnych.
Kurs przygotowujący do egzaminu prowadzimy w Jamar, więcej informacji jest w sekcji kurs UDT na podesty ruchome oraz w zakładce szkolenia UDT.
Najczęstsze zaniedbania przy przechowywaniu i konserwacji podestów ruchomych
Właściciel podestu odpowiada nie tylko za przechowywanie, ale i za konserwację. Rozporządzenie z 2018 r. przewiduje przegląd konserwacyjny podestu ruchomego przejezdnego co 30 dni, jeśli instrukcja nie określa innych terminów, wpisy w dzienniku konserwacji i badanie okresowe UDT raz w roku. Najczęstsze zaniedbania to:
- przechowywanie pod gołym niebem bez zabezpieczenia przed wilgocią,
- brak czyszczenia i smarowania elementów ruchomych,
- pomijanie terminów przeglądów i brak wpisów w dzienniku konserwacji,
- długi postój akumulatorów bez ładowania w maszynach elektrycznych.
Przy wynajmie te obowiązki zostają po stronie wypożyczalni. Maszyny klientów przegląda i naprawia nasz serwis podestów ruchomych, a podest gotowy do pracy można wynająć na stronie podesty ruchome.
Przeczytaj także: Jakie przepisy regulują użytkowanie podestów ruchomych?
Najczęściej zadawane pytania
Jakie są zalety używania podestów ruchomych na placu budowy?
Podest ruchomy daje stabilne stanowisko pracy na wysokości i zastępuje drabinę oraz rusztowanie tam, gdzie trzeba często zmieniać miejsce. Platformę podnosi się razem z ludźmi, narzędziami i materiałem. Wysokość roboczą da się precyzyjnie dopasować do zadania.
Jakie są najważniejsze zasady bezpieczeństwa przy pracy z podestami ruchomymi?
Najważniejsze to kontrola maszyny przed pracą, ustawienie na nośnym podłożu, nieprzekraczanie udźwigu i przerwanie pracy przy wietrze powyżej 10 m/s. Operator musi mieć zaświadczenie UDT i pracować zgodnie z instrukcją eksploatacji. Na platformie stosuje się uprząż przypiętą w punkcie wskazanym przez producenta.
Dlaczego warto inwestować w przeszkolenie operatorów podestów ruchomych?
Bez zaświadczenia kwalifikacyjnego UDT pracownik nie może legalnie obsługiwać podestu ruchomego przejezdnego. Szkolenie uczy też oceny podłoża, pracy przy przeszkodach i postępowania w sytuacjach awaryjnych. Zaświadczenie jest ważne 5 lat i można je przedłużyć na wniosek.
Jak często powinny być serwisowane podesty ruchome?
Podest ruchomy przejezdny wymaga przeglądu konserwacyjnego co 30 dni, jeśli instrukcja eksploatacji nie określa innych terminów, oraz badania okresowego UDT raz w roku. Wynika to z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego urządzeń transportu bliskiego (Dz.U. 2018 poz. 2176). Konstrukcję nośną przegląda się co najmniej raz na 12 miesięcy.
Co zrobić w przypadku awarii podestu ruchomego podczas pracy?
Trzeba przerwać pracę, opuścić platformę, a przy braku zasilania użyć awaryjnego opuszczania, i zgłosić usterkę do serwisu. Naprawy wykonuje się wyłącznie w najniższym położeniu podestu (§ 129 rozporządzenia BHP przy robotach budowlanych). Najemca wynajętej maszyny nie może naprawiać jej samodzielnie.
