Kiedy podest ruchomy wymaga naprawy

Szkolenie na podesty ruchome

Podest ruchomy wymaga naprawy, gdy przestaje działać zgodnie z instrukcją: platforma opada albo nie podnosi się, zabezpieczenia blokują ruchy bez powodu, pojawiają się wycieki, luzy w przegubach, usterki hamulców lub sterowania. Usterkę zagrażającą ludziom traktuje się jak niebezpieczne uszkodzenie: podest wyłącza się z pracy, a eksploatujący niezwłocznie zawiadamia UDT.

Jakie objawy oznaczają, że podest ruchomy wymaga naprawy?

Naprawa podestu ruchomego jest potrzebna wtedy, gdy maszyna zachowuje się inaczej niż zwykle, nawet jeśli nadal pracuje. Operator zna swój podest najlepiej, dlatego zmiany w pracy warto zgłaszać od razu, zamiast czekać na przegląd.

Typowe sygnały można podzielić na kilka grup:

  • Hydraulika: olej na podwoziu lub nożycach, zapocone przewody, wolniejsze podnoszenie, samoczynne opadanie platformy albo kosza.
  • Mechanika: stuki i luzy w sworzniach mechanizmu nożycowego lub przegubach wysięgnika, drgania platformy, luz na obrotnicy.
  • Sterowanie i elektryka: kody błędów, brak reakcji pulpitu w koszu, przerywająca praca joysticka, przepalające się bezpieczniki.
  • Napęd i hamulce: podest nie jedzie, ściąga na bok, stacza się po zatrzymaniu.
  • Zasilanie: w podestach elektrycznych coraz krótsza praca na ładowaniu, w spalinowych trudny rozruch i dymienie.

Osobną grupą są zabezpieczenia, które działają, „kiedy nie powinny”. Blokada podnoszenia na równym podłożu albo alarm przeciążenia przy pustej platformie oznaczają zwykle usterkę czujnika, a nie kaprys maszyny.

Kiedy podest trzeba natychmiast wyłączyć z pracy?

Przepisy definiują niebezpieczne uszkodzenie jako nieprzewidziane uszkodzenie, po którym urządzenie nie nadaje się do eksploatacji albo jego dalsza praca zagraża życiu lub zdrowiu, mieniu lub środowisku (Dz.U. 2018 poz. 2176, § 2 pkt 2).

O każdym takim uszkodzeniu i o nieszczęśliwym wypadku eksploatujący niezwłocznie zawiadamia UDT (art. 19 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym). Konserwator, który wykryje usterkę wymagającą wyłączenia podestu, bezzwłocznie powiadamia eksploatującego i robi wpis w dzienniku konserwacji (§ 9 ust. 1 pkt 6).

Objaw Ryzyko Postępowanie
Samoczynne opadanie platformy lub kosza utrata kontroli nad wysokością pracy opuścić, wyłączyć z pracy, wezwać serwis
Wyciek oleju pod ciśnieniem, wybrzuszony przewód pęknięcie przewodu, wtrysk oleju pod skórę wyłączyć, nie szukać nieszczelności dłonią
Pęknięcie konstrukcji, spoiny, ucha siłownika zniszczenie konstrukcji nośnej wyłączyć z pracy, zawiadomić UDT
Niedziałający wyłącznik awaryjny lub opuszczanie awaryjne brak możliwości zatrzymania i ewakuacji z kosza wyłączyć z pracy do czasu naprawy
Nieskuteczne hamulce, staczanie się niekontrolowany ruch maszyny zabezpieczyć klinami, wezwać serwis
Luz w mechanizmie nożycowym, stuki przyspieszone zużycie sworzni i tulei zgłosić serwisowi, ograniczyć pracę do diagnozy

W razie wątpliwości bezpieczniej założyć, że podest nie nadaje się do pracy. Kilka godzin postoju kosztuje mniej niż skutki wypadku na wysokości.

Czym naprawa podestu różni się od konserwacji?

Ustawa o dozorze technicznym rozróżnia te pojęcia. Konserwacja to czynności utrzymujące zdatność urządzenia zgodnie z instrukcją eksploatacji, a naprawa przywraca zdatność bez zmian w konstrukcji i parametrach technicznych (art. 4 pkt 6-7).

W ramach konserwacji konserwujący usuwa usterki i może bez uzgodnienia z UDT wymienić elementy na takie o tych samych parametrach, np. przewód hydrauliczny czy akumulator (§ 9 ust. 1 pkt 4 i ust. 2). Każdą czynność wpisuje do dziennika konserwacji.

Naprawa wymaga uprzedniego uzgodnienia z UDT (art. 17 ust. 1 ustawy), a jej zakres i dokumentację uzgadnia się z organem dozoru przed rozpoczęciem prac (§ 11 rozporządzenia). Dlatego przed zleceniem naprawy podestu ruchomego warto ustalić z serwisem, w którą kategorię wpada planowana praca.

Co dzieje się z podestem po naprawie?

Po naprawie lub modernizacji eksploatujący składa wniosek o badanie doraźne eksploatacyjne UDT. Taki sam obowiązek dotyczy wymiany mechanizmu podnoszenia, cięgien nośnych lub urządzeń zabezpieczających, np. ogranicznika obciążenia (§ 17 ust. 2 rozporządzenia).

Inspektor sprawdza wtedy księgę rewizyjną, dziennik konserwacji i protokoły pomiarów oraz wykonuje próby działania podestu z obciążeniem (§ 17 ust. 4). Jeśli badanie objęło pełny zakres badania okresowego, za zgodą eksploatującego kolejny termin badania okresowego można liczyć od tego badania (§ 22 ust. 3).

Szczegóły przebiegu badań i przeglądów opisujemy na stronie serwis podestów ruchomych.

Naprawa podestu ruchomego na miejscu czy w warsztacie?

Wiele usterek usuwa się tam, gdzie podest pracuje: wymianę przewodów, czujników, wyłączników krańcowych, regulacje i diagnostykę elektryki. Do warsztatu trafiają maszyny wymagające demontażu siłowników, mechanizmu nożycowego, wysięgnika lub silnika.

Przed wizytą serwisu warto przygotować:

  • model, numer seryjny i stan licznika motogodzin,
  • kod błędu i opis sytuacji, w której pojawia się usterka,
  • dziennik konserwacji i informację o ostatnim badaniu UDT,
  • bezpieczny dostęp do maszyny, a przy podestach elektrycznych zasilanie do ładowania.

Podest można przewieźć do hali warsztatowej przyczepą do transportu maszyn, a na czas naprawy wynająć maszynę zastępczą z oferty podestów ruchomych. Ogólne zasady działania serwisu w terenie opisuje serwis maszyn budowlanych.

Jak ograniczyć liczbę napraw podestu?

Najwięcej awarii zapobiega regularna konserwacja. Dla podestów ruchomych przejezdnych przegląd konserwacyjny wypada co 30 dni, jeśli instrukcja nie określa innego terminu (Dz.U. 2018 poz. 2176, zał. nr 2, lp. 14).

Do tego dochodzą proste nawyki operatora:

  • kontrola przed pracą: wycieki, stan przewodów, działanie wyłącznika awaryjnego i sterowania z dołu,
  • praca w granicach udźwigu platformy i na podłożu o odpowiedniej nośności,
  • pełne ładowanie akumulatorów zamiast częstego doładowywania „na chwilę”,
  • mycie po pracy w pyle, farbie lub zaprawie, zwłaszcza przy elementach ruchomych.

Część usterek wynika z błędów obsługi, dlatego operator powinien mieć zaświadczenie kwalifikacyjne na podesty ruchome przejezdne, ważne 5 lat, które można zdobyć na szkoleniach UDT. O błędach przy ustawianiu maszyny piszemy też we wpisie jak stabilizować podesty ruchome na nierównym podłożu.

Przeczytaj także: Jakie są najczęstsze błędy przy eksploatacji podestów ruchomych?

Najczęściej zadawane pytania

Czy można pracować podestem z drobnym wyciekiem oleju?

Nie, wyciek oleju z układu podnoszenia to sygnał do wyłączenia podestu i diagnostyki. Nawet niewielka nieszczelność może poprzedzać pęknięcie przewodu lub opadanie platformy. Olej na podłożu zwiększa też ryzyko poślizgu osób wokół maszyny.

Kto może usuwać usterki podestu objętego dozorem UDT?

Usterki usuwa konserwujący z zaświadczeniem kwalifikacyjnym UDT, który wpisuje każdą czynność do dziennika konserwacji (§ 9 ust. 1 rozporządzenia). Naprawa w rozumieniu ustawy wymaga dodatkowo uprzedniego uzgodnienia z UDT (art. 17 ust. 1). Operator nie wykonuje napraw.

Czy po wymianie akumulatorów podest wymaga badania UDT?

Zwykle nie, bo akumulatory o tych samych parametrach konserwujący może wymienić bez uzgodnienia z UDT (§ 9 ust. 2 rozporządzenia). Wymianę wpisuje się do dziennika konserwacji. Badanie doraźne jest wymagane m.in. po wymianie mechanizmu podnoszenia lub urządzeń zabezpieczających.

Czy podest można naprawić w hali, w której pracuje?

Tak, wiele napraw wykonuje się na miejscu, jeśli jest wolna przestrzeń wokół maszyny i bezpieczny dostęp do podzespołów. Na czas prac strefę wokół podestu wygradza się od ruchu wózków i ludzi. Demontaż dużych zespołów lepiej przeprowadzić w warsztacie.

Czy wynajęty podest można naprawić samodzielnie?

Nie, w Jamar najemca nie ma prawa dokonywać napraw i przeglądów technicznych wynajętego sprzętu, co wynika z zasad wypożyczalni. Usterkę zgłasza się wypożyczalni, która organizuje serwis. Szczegóły rozliczeń określa umowa najmu.

Od czego zależy koszt naprawy podestu ruchomego?

Koszt naprawy zależy od uszkodzonego zespołu, ceny części oryginalnych lub zamienników i miejsca wykonania prac. Inaczej wycenia się wymianę czujnika, a inaczej remont mechanizmu nożycowego czy siłownika. Ostateczną wycenę podaje się po diagnostyce.

Menu