Podest ruchomy na nierównym podłożu stabilizuje się przez wybór nośnego, możliwie płaskiego miejsca postoju, sprawdzenie pochylenia wskaźnikiem maszyny i, w modelach z podporami, rozstawienie ich na stabilnych podkładach przed podniesieniem platformy. Pochylenie nie może przekraczać wartości z instrukcji, zwykle kilku stopni, a czujnik przechyłu blokuje ruchy po jej przekroczeniu.
Jak stabilizować podesty ruchome na nierównym podłożu, żeby praca na wysokości była bezpieczna?
Na nierównym terenie o bezpieczeństwie decyduje ustawienie maszyny i nośność gruntu, a nie szybkość. Najczęściej problemem nie jest sam podest, tylko pośpiech i zbyt optymistyczna ocena miejsca pracy.
Sposób stabilizacji zależy od konstrukcji maszyny. Samobieżne podesty przegubowe i teleskopowe pracują na kołach, bez podpór, i polegają na nośnym podłożu oraz czujniku przechyłu. Podnośniki na przyczepach i podwoziach samochodowych pracują na rozstawionych podporach, a część nożycowych modeli terenowych ma podpory poziomujące.
| Typ maszyny | Jak się stabilizuje | Na co uważać |
|---|---|---|
| Samobieżny przegubowy lub teleskopowy | na kołach; czujnik przechyłu ogranicza ruchy po przekroczeniu dopuszczalnego pochylenia | nośność gruntu pod kołami, krawędzie wykopów i nasypów |
| Nożycowy terenowy (RT) | na kołach, w części modeli na podporach poziomujących | równość podłoża w całym obrysie maszyny |
| Nożycowy elektryczny | na kołach, tylko na równej i twardej nawierzchni | progi, dylatacje, spadki posadzki |
| Na podporach (przyczepa, samochód) | podpory rozstawione i wypoziomowane przed podniesieniem kosza | podkłady pod każdą stopę, jednakowe podłoże pod podporami |
Do prac zewnętrznych na nierównym terenie dobieramy spalinowe modele terenowe z naszej oferty wynajmu podestów ruchomych. Przed wjazdem na stanowisko trzeba zaplanować dojazd i miejsce postoju.
Jak przygotować podłoże na nierównościach i skarpach?
Podłoże musi przenieść nacisk kół lub podpór bez zapadania i przesuwu, inaczej stabilizacja jest pozorna. Najpierw usuwa się luźny materiał, błoto i gruz. Teren po wykopie, nasyp i krawędź skarpy traktuje się jako strefę podwyższonego ryzyka.
Każda maszyna ma dopuszczalne pochylenie pracy, określone w instrukcji. Gdy czujnik przechyłu wykryje jego przekroczenie, podest ograniczy ruchy albo nie pozwoli podnieść platformy. To zabezpieczenie, a nie usterka, dlatego lepiej poprawić stanowisko, niż próbować pracować na siłę.
- Na miękkim gruncie trasę i miejsce postoju wzmacnia się płytami drogowymi lub warstwą kruszywa, a pod stopy podpór stosuje się podkłady o dużej powierzchni.
- Maszyny nie ustawia się przy krawędzi wykopu i na świeżym nasypie. Jeśli nie ma innego miejsca, ustawienie trzeba uzgodnić z kierownikiem robót.
Jak ustawić i wypoziomować podest ruchomy na nierównym podłożu?
Maszynę ustawia się tak, aby praca w koszu odbywała się możliwie blisko osi maszyny, a nie na skraju zasięgu. Potem sprawdza się wskaźnik pochylenia i dopiero wtedy podnosi platformę. Kolejność działań:
- Wybrać najbardziej płaskie i nośne miejsce w zasięgu pracy.
- W maszynach z podporami rozłożyć je na podkładach, docisnąć do podłoża i wypoziomować małymi ruchami.
- W maszynach bez podpór sprawdzić wskaźnik pochylenia i w razie potrzeby przestawić maszynę.
- Podnieść platformę bez obciążenia na niewielką wysokość i obserwować, czy podłoże nie siada.
- Dopiero potem wejść na platformę z narzędziami i rozpocząć pracę.
Klinowanie kół podkładkami to zły pomysł, bo podkład łatwo się przesuwa przy skręcie lub zmianie obciążenia. Gdy teren jest zbyt nierówny, rozsądniej zmienić stanowisko albo typ maszyny.
Jakie błędy przy stabilizacji najczęściej kończą się blokadą lub przechyłem?
Najczęstszy błąd to traktowanie czujnika przechyłu jak przeszkody, a nie sygnału, że stanowisko jest źle przygotowane. Kolejne to podpory ustawione na różnym podłożu, na przykład jedna na betonie, druga na gruncie, oraz ustawienie maszyny nad pustką po zasypanym wykopie.
Niebezpieczne jest też przeciążenie. W naszej flocie kosze podestów przegubowych i teleskopowych mają udźwig od 227 do 272 kg, a platformy nożycowe od 227 do 1134 kg. Dwie osoby z materiałem szybko zbliżają się do limitu, a wysunięty wysięgnik zwiększa obciążenie podwozia.
- Przed zmianą stanowiska na nierównym terenie platformę opuszcza się do pozycji transportowej, chyba że instrukcja danego modelu dopuszcza jazdę z podniesioną platformą.
- Prowizoryczne podkłady z luźnych desek pękają albo się rozsuwają, dlatego pod podpory stosuje się stabilne płyty o odpowiedniej powierzchni.
Więcej typowych pomyłek opisuje wpis o najczęstszych błędach przy eksploatacji podestów ruchomych.
Czy na nierównym terenie potrzebne są uprawnienia UDT i jakie zasady BHP są najważniejsze?
Tak. Operator potrzebuje zaświadczenia kwalifikacyjnego UDT w zakresie podestów ruchomych przejezdnych, ważnego 5 lat (Dz.U. 2019 poz. 1008, załącznik nr 3), a przed pracą powinien poznać instrukcję eksploatacji konkretnego modelu (§ 8 rozporządzenia, Dz.U. 2018 poz. 2176).
Osobom bez uprawnień proponujemy kurs UDT na podesty ruchome.
Przy robotach budowlanych obowiązują też zasady z rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych:
- przy wietrze powyżej 10 m/s i w czasie burzy pracę przerywa się, a platformę opuszcza (§ 128),
- na pomost wchodzi się w najniższym położeniu, a na platformie nie może być więcej osób, niż przewiduje producent (§ 126),
- przy ograniczonej widoczności o zmroku pracuje się tylko przy dobrym oświetleniu (§ 123).
Dobór maszyny do konkretnego terenu najlepiej omówić przed dostawą. Kilka informacji o podłożu, dojeździe i wysokości pracy pozwala wybrać model, który od razu stanie stabilnie; warunki można opisać firmie Jamar przy rezerwacji. Na trudny teren pasują też podnośniki z naszej oferty podnośników koszowych.
Przeczytaj także: Jak przygotować plac pod dostawę w ramach wynajmu podestów ruchomych?
Najczęściej zadawane pytania
Czy przy pracy podestem na nierównym terenie potrzebne są płyty podporowe?
W maszynach z podporami podkład pod każdą stopę jest konieczny, bo rozkłada nacisk i chroni przed zapadaniem. Samobieżne podesty bez podpór wymagają z kolei nośnej trasy i miejsca postoju, na miękkim gruncie wzmocnionych płytami drogowymi lub kruszywem. Sposób przygotowania terenu warto ustalić przy rezerwacji.
Jakie pochylenie terenu jest dopuszczalne przy pracy podestem?
Dopuszczalne pochylenie określa instrukcja konkretnego modelu i zwykle wynosi kilka stopni. Po jego przekroczeniu czujnik przechyłu ogranicza ruchy albo blokuje podnoszenie platformy. Na terenie o większym spadku trzeba zmienić miejsce postoju lub przygotować podłoże.
Czy transport podestu na budowę jest w cenie i jak przygotować miejsce rozładunku?
Transport rozliczamy osobno: maszynę dowozi nasza przyczepa, a stawkę ustalamy indywidualnie. Miejsce rozładunku powinno być równe, utwardzone i mieć zapas przestrzeni na manewr. Wąski dojazd albo grunt po deszczu trzeba zgłosić przed dostawą.
Jak dobrać typ podestu do nierównego podłoża, skarpy lub gruntu po wykopie?
Na nierówny teren dobiera się spalinowe modele terenowe z oznaczeniem RT, a wybór zależy od dopuszczalnego pochylenia, nośności gruntu i potrzebnego wysięgu. Skarp i świeżych zasypów należy unikać jako miejsca postoju. Przed wyborem warto opisać rodzaj gruntu, nachylenie i dojazd do stanowiska.
Co zrobić, jeśli podest zablokuje się przez przechył lub wystąpi awaria na budowie?
Po zadziałaniu czujnika przechyłu nie wymusza się ruchów, tylko wraca platformą do bezpiecznej pozycji i poprawia ustawienie maszyny. Awarię zgłasza się wynajmującemu, podając model i opis objawów. Nasz serwis dojeżdża na miejsce awarii albo naprawia maszynę w warsztacie.
