Mycie elewacji z podnośnika koszowego jest bezpieczne, gdy operator ma zaświadczenie UDT na podesty ruchome przejezdne, kosz nie jest przeciążony wodą i sprzętem, a pracę przerywa się przy wietrze powyżej 10 m/s i w czasie burzy. Strefę pod koszem trzeba wygrodzić, a na zajęcie chodnika uzyskać zezwolenie zarządcy drogi.
Jaki podnośnik koszowy wybrać do mycia elewacji
Model dobiera się do najwyższego punktu elewacji i do miejsca, w którym stanie maszyna. Przed ścianą często są rabaty, trawnik, daszki albo zaparkowane auta, więc liczy się nie tylko wysokość robocza, ale też wysięg w bok.
Dane pochodzą z tabeli floty na stronie podnośniki koszowe:
| Typ | Wysokość robocza we flocie | Udźwig kosza lub platformy | Kiedy przy elewacji |
|---|---|---|---|
| Przegubowo-teleskopowy elektryczny | 10,89-15,94 m | 227-230 kg | niższe budynki, utwardzony dojazd, praca bez spalin przy oknach |
| Przegubowo-teleskopowy spalinowy | 16,07-43,15 m | 227-272 kg | sięganie nad rabatą, daszkiem lub wiatą, teren nieutwardzony (modele RT) |
| Teleskopowy spalinowy | 15,72-40,15 m | 227 kg | wysokie, płaskie elewacje, duży wysięg z jednego ustawienia |
| Nożycowy (platforma zamiast kosza) | 6,61-18,15 m | 227-1134 kg | płaska ściana, równe i twarde podłoże tuż przy budynku |
Ramię przegubowe przekłada kosz nad przeszkodą, więc ścianę da się umyć bez wjeżdżania na rabaty. Teleskop sięga dalej w linii prostej, a podest nożycowy unosi platformę tylko w pionie i musi stanąć tuż przy ścianie.
Jak policzyć potrzebną wysokość i wysięg, opisujemy we wpisie o doborze zasięgu roboczego zwyżki.
Mycie elewacji z podnośnika a udźwig kosza
Udźwig kosza w naszych podnośnikach koszowych wynosi 227-272 kg. Liczą się do niego ludzie, myjka, wąż, szczotki, środki czyszczące i każdy litr wody w koszu, a litr wody waży ok. 1 kg.
Przykład: dwie osoby po 85 kg i 30 kg sprzętu to już 200 kg. Zbiornik z 50 litrami wody przekroczyłby udźwig kosza 227 kg. Bezpieczniej podawać wodę wężem z ziemi i trzymać w koszu tylko lancę i drobny sprzęt.
Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych dodaje dwie zasady:
- na pomoście przebywa tylko tyle osób, ile przewiduje instrukcja producenta (§ 126 ust. 2);
- zabronione są gwałtowne ruchy, przechylanie się przez poręcze, gromadzenie sprzętu po jednej stronie i opieranie się o ścianę budynku (§ 126 ust. 3).
Lanca myjki ciśnieniowej ma odrzut, który odpycha operatora i kosz od ściany. Instrukcja producenta podnośnika podaje dopuszczalną siłę ręczną, jaką osoby w koszu mogą wywierać na otoczenie, i do niej dobiera się myjkę.
Napięty wąż ciągnie kosz w bok jak lina, dlatego prowadzi się go z luzem, z dala od wysięgnika. Zamiast sięgać dalej, kosz się przestawia.
Kiedy przerwać mycie elewacji: wiatr, burza i deszcz
W czasie burzy i przy wietrze o prędkości większej niż 10 m/s pracę na ruchomym podeście roboczym przerywa się, a pomost opuszcza do najniższego położenia i zabezpiecza przed przemieszczaniem (§ 128 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych).
Ten sam akt zabrania eksploatacji ruchomych podestów roboczych w czasie gęstej mgły, opadów deszczu, śniegu i gołoledzi oraz o zmroku bez dobrego oświetlenia (§ 123). Zasady te dotyczą robót budowlanych, a przy myciu elewacji warto stosować je tak samo.
Przy samym myciu dochodzą inne zagrożenia:
- między budynkami i przy narożnikach wiatr bywa silniejszy, więc warunki ocenia się na wysokości pracy;
- wiatr znosi mgłę wodną i środek czyszczący na przechodniów, auta i okna sąsiadów;
- instrukcja producenta może dopuszczać mniejszą prędkość wiatru niż 10 m/s, a niektóre modele są przeznaczone tylko do pracy wewnątrz budynków; podest eksploatuje się zgodnie z jego dokumentacją (§ 5 ust. 1 rozporządzenia z 30 października 2018 r., Dz.U. 2018 poz. 2176).
Strefa pod koszem, chodnik i zezwolenie zarządcy drogi
Pod koszem spadają krople wody, środek czyszczący i brud z elewacji. Strefę niebezpieczną ogradza się i oznakowuje tak, by nie weszły do niej osoby postronne (§ 20 ust. 1 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych).
Strefa zagrożona spadaniem przedmiotów ma co najmniej 1/10 wysokości, z której mogą spadać, lecz nie mniej niż 6 m (§ 21 ust. 2). W zwartej zabudowie miejskiej można ją zmniejszyć, stosując inne zabezpieczenia (§ 21 ust. 3).
Podnośnik na chodniku lub jezdni drogi publicznej zajmuje pas drogowy. Na zajęcie pasa na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg potrzebne jest zezwolenie zarządcy drogi, wydawane w drodze decyzji (art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych).
- Zezwolenie dotyczy m.in. prowadzenia robót w pasie drogowym (art. 40 ust. 2 pkt 1), a za zajęcie pasa pobiera się opłatę (art. 40 ust. 3).
- Do wniosku dołącza się plan sytuacyjny w skali 1:1000 lub 1:500 oraz zatwierdzony projekt organizacji ruchu, jeśli zajęcie wpływa na ruch pojazdów lub pieszych (§ 1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 1 czerwca 2004 r. w sprawie warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego).
- Za zajęcie pasa bez zezwolenia zarządca drogi wymierza karę w wysokości 10-krotności opłaty (art. 40 ust. 12 pkt 1).
Wniosek składa się przed zajęciem pasa, więc termin najmu podnośnika warto dopasować do okresu z zezwolenia. Gdy maszyna stoi poza pasem drogi publicznej, np. na podwórzu lub prywatnej działce, zezwolenie zarządcy drogi nie jest potrzebne, ale trzeba mieć zgodę właściciela terenu.
Woda, prąd i podłoże pod podnośnikiem
Woda spływa po ścianie i rozmiękcza grunt pod kołami, a podnośniki koszowe z naszej floty ważą od ok. 3,6 t do ponad 20 t. Miękki grunt wzmacnia się więc płytami, a w trakcie mycia sprawdza, czy koła się nie zapadają.
Przed wjazdem w górę warto przejść kilka punktów:
- strumienia wody nie kieruje się na pulpit sterowniczy w koszu, przewody ani podzespoły maszyny;
- maszyny nie ustawia się pod linią napowietrzną ani bliżej niż 3 m od skrajnego przewodu linii do 1 kV, 5 m przy 1-15 kV i 10 m przy 15-30 kV, a przy wyższych napięciach 15 lub 30 m (§ 55 ust. 1);
- lampy, gniazda i inne instalacje na elewacji uzgadnia się z właścicielem budynku, zanim trafi na nie woda;
- środki czyszczące stosuje się według karty charakterystyki, z ochroną oczu i skóry, a rośliny i szyby pod ścianą się osłania.
Po pracy na pomoście nie zostawia się sprzętu ani środków czyszczących (§ 124 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych).
Uprawnienia operatora i wynajem podnośnika do mycia elewacji
Podnośnik koszowy jest w przepisach dozoru technicznego podestem ruchomym przejezdnym. Operator potrzebuje zaświadczenia kwalifikacyjnego UDT w tym zakresie, ważnego 5 lat (Dz.U. 2019 poz. 1008, załącznik nr 3).
Osoby bez uprawnień mogą zapisać się u nas na szkolenie UDT na podesty ruchome, które według cennika kosztuje 1200 zł netto z opłatą egzaminacyjną.
W Jamar wynajmujemy podnośniki koszowe i zwyżki Genie i JLG, a mycie wykonuje ekipa najemcy. Przy rezerwacji ustalamy wysokość elewacji, podłoże i przeszkody przed budynkiem.
Czas najmu liczymy od dnia odbioru do dnia zwrotu włącznie, bez sobót, niedziel i świąt, z wyjątkiem czynszów miesięcznych. Dłuższe prace pomaga zaplanować wpis o tym, na jaki okres wynająć podest do prac elewacyjnych.
Maszynę dowozimy przyczepą do transportu maszyn, a stawkę za transport ustalamy indywidualnie. Z bazy w Radulach koło Białegostoku podnośniki trafiają także do miast regionu, takich jak Ciechanowiec, Siemiatycze czy Wysokie Mazowieckie.
Rezerwację przyjmujemy pod numerem 792 084 092, a usterkę w czasie najmu zgłasza się do serwisu Jamar pod numerem 792 084 460.
Przeczytaj także: Jakie parametry techniczne podnośników koszowych mają największe znaczenie przy pracy w mieście?
Najczęściej zadawane pytania
Czy do mycia elewacji z podnośnika potrzebne są uprawnienia UDT?
Tak, operator podnośnika koszowego musi mieć zaświadczenie kwalifikacyjne UDT na podesty ruchome przejezdne, ważne 5 lat. Wymóg dotyczy obsługi maszyny, więc obejmuje także mycie elewacji. Szkolenie z egzaminem kosztuje w Jamar 1200 zł netto z opłatą egzaminacyjną.
Przy jakim wietrze trzeba przerwać mycie elewacji z podnośnika?
Pracę przerywa się w czasie burzy i przy wietrze o prędkości większej niż 10 m/s, a kosz opuszcza do najniższego położenia (§ 128 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych). Jeśli instrukcja podnośnika dopuszcza mniejszą prędkość wiatru, obowiązuje ten ostrzejszy limit.
Czy na postawienie podnośnika na chodniku potrzebne jest zezwolenie?
Tak, jeśli chodnik należy do drogi publicznej, bo jego zajęcie wymaga zezwolenia zarządcy drogi (art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Za zajęcie pasa pobiera się opłatę, a za zajęcie bez zezwolenia grozi kara w wysokości 10-krotności opłaty.
Czy można myć elewację myjką ciśnieniową z kosza podnośnika?
Tak, jeśli masa osób i sprzętu mieści się w udźwigu kosza, a odrzut lancy nie przekracza dopuszczalnej siły ręcznej z instrukcji podnośnika. Wodę lepiej podawać wężem z ziemi niż wozić w zbiorniku w koszu.
Jaki podnośnik koszowy wybrać do mycia elewacji przy trawniku?
Na trawnik i nieutwardzony teren dobiera się spalinowe modele terenowe z oznaczeniem RT, najlepiej przegubowo-teleskopowe, które sięgają nad rabatami. We flocie Jamar mają one 16,07-43,15 m wysokości roboczej. O wjeździe decyduje nośność gruntu.
Kto odpowiada za wynajęty podnośnik podczas mycia elewacji?
Za maszynę przez cały okres umowy odpowiada najemca, który wskazuje operatora z zaświadczeniem UDT. Najemca nie wykonuje napraw ani przeglądów, tylko zgłasza usterkę do serwisu Jamar. Stan maszyny przy wydaniu i zwrocie potwierdza protokół.
