Zwyżka i podnośnik koszowy to w praktyce często ta sama maszyna. „Zwyżka” jest potoczną nazwą każdego urządzenia, które podnosi ludzi na platformie lub w koszu, także podestu nożycowego, a „podnośnik koszowy” to węższe określenie maszyny z koszem na wysięgniku. W przepisach dozoru technicznego obie nazwy oznaczają podest ruchomy przejezdny.
Skąd się wzięła nazwa zwyżka i co dziś oznacza
Słowo „zwyżka” przylgnęło do maszyn, które podnoszą pracownika wyżej, niż sięga drabina. Dla wielu osób zwyżka to wciąż podnośnik na samochodzie ciężarowym, jaki widuje się przy pracach energetyków czy służb miejskich.
Dziś tej nazwy używa się szerzej. Zwyżką nazywa się podnośnik na przyczepie, samobieżny podnośnik przegubowy, a nawet podest nożycowy w hali. Dla wynajmującego ważniejsze od nazwy są więc parametry: wysokość robocza, wysięg w bok, udźwig i podwozie.
Dlatego w ofercie Jamar te same maszyny znajdują się na stronach zwyżki, podnośniki koszowe i podesty ruchome. Wybór zaczyna się od opisu zadania, a nie od nazwy maszyny.
Czym jest podnośnik koszowy
Podnośnik koszowy ma kosz dla ludzi zamocowany na końcu wysięgnika. Wysięgnik bywa teleskopowy, przegubowy albo przegubowo-teleskopowy, więc kosz przesuwa się w pionie i w bok, także nad przeszkodą.
Tym różni się od podestu nożycowego, który unosi szeroką platformę wyłącznie pionowo. Nożyce przyjmują więcej ładunku: w naszej flocie do 1134 kg, podczas gdy kosze podnośników mają od 227 do 272 kg. Nie mają za to żadnego wysięgu w bok.
Najważniejsze cechy podnośnika koszowego:
- kosz zamiast platformy, z liczbą osób określoną w instrukcji producenta,
- wysięg w bok i możliwość omijania przeszkód,
- mniejszy udźwig niż w podestach nożycowych,
- większe wysokości: w naszej flocie do 43,15 m wysokości roboczej.
Zwyżka na samochodzie, na przyczepie czy samobieżna
Najwięcej zamieszania wprowadza podwozie. Ten sam typ wysięgnika może być zamontowany na samochodzie, na przyczepie albo na podwoziu z własnym napędem jazdy. W opisie naszego kursu na podesty ruchome przejezdne odpowiada to podziałowi na podesty samojezdne, przewoźne i wolnobieżne.
| Odmiana | Podwozie i dojazd | Jak pracuje | Kiedy się sprawdza |
|---|---|---|---|
| Zwyżka na samochodzie (samojezdna) | samochód, dojazd drogą publiczną | na rozstawionych podporach | wiele krótkich prac w różnych miejscach |
| Zwyżka na przyczepie (przewoźna) | przyczepa holowana za samochodem | na rozstawionych podporach | prace przy domu i w ogrodzie |
| Podnośnik samobieżny (wolnobieżny) | własny napęd po placu, dowóz przyczepą | na kołach, bez rozkładania podpór | budowy, hale, elewacje, częste przejazdy |
| Podest nożycowy | własny napęd po placu, dowóz przyczepą | na kołach, platforma tylko w pionie | hale, sufity, płaskie elewacje |
W Jamar wynajmujemy maszyny samobieżne: podesty nożycowe oraz podnośniki przegubowo-teleskopowe i teleskopowe Genie i JLG. Na miejsce pracy dowozi je przyczepa do transportu maszyn, a stawkę za transport ustalamy indywidualnie.
Maszyny samobieżne mają przewagę na budowie: przejeżdżają między stanowiskami bez składania podpór. Zwyżka na samochodzie jest szybsza, gdy w ciągu dnia trzeba obsłużyć kilka adresów oddalonych od siebie o kilometry.
Czy zwyżka i podnośnik koszowy wymagają tych samych uprawnień?
Tak. Wszystkie odmiany z tabeli to podesty ruchome przejezdne, a do ich obsługi potrzebne jest jedno zaświadczenie kwalifikacyjne UDT w tym zakresie, ważne 5 lat (załącznik nr 3 do rozporządzenia, Dz.U. 2019 poz. 1008). Obejmuje ono zarówno nożyce, jak i podnośniki z koszem.
Zwyżka na samochodzie ma dodatkowy wymóg: kierowca potrzebuje prawa jazdy odpowiedniej kategorii. Dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t wystarcza kategoria B, a powyżej potrzebna jest C1 (do 7,5 t) albo C (art. 6 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami).
Wszystkie te maszyny są objęte pełnym dozorem technicznym. Badanie okresowe UDT odbywa się raz w roku, a przegląd konserwacyjny co 30 dni, jeśli instrukcja eksploatacji nie określa innych terminów (Dz.U. 2018 poz. 2176).
Egzamin przed komisją UDT ma część teoretyczną i praktyczną. Kurs na podesty ruchome przejezdne kosztuje według naszego cennika szkoleń 1200 zł netto z opłatą egzaminacyjną.
Kiedy wybrać zwyżkę nożycową, a kiedy podnośnik koszowy
Wybór zależy od drogi, jaką platforma musi pokonać od miejsca postoju do miejsca pracy:
- zwyżka nożycowa: praca pionowo nad maszyną, dużo materiału, równa posadzka lub utwardzony plac; w naszej flocie do 18,15 m wysokości roboczej,
- podnośnik przegubowy: przeszkoda między maszyną a punktem pracy, np. daszek, ogrodzenie albo korona drzewa; do 43,15 m,
- podnośnik teleskopowy: duży wysięg w linii prostej i długi front robót; do 40,15 m,
- zwyżka na samochodzie: wiele krótkich zadań w różnych lokalizacjach, np. przy oświetleniu ulic.
Jak policzyć potrzebny wysięg, pokazujemy we wpisie o doborze zasięgu roboczego zwyżki. W mieście dochodzą jeszcze gabaryty i masa maszyny.
Przy pracach w pasie drogowym, także na chodniku, potrzebne jest zezwolenie zarządcy drogi na jego zajęcie (art. 40 ustawy o drogach publicznych). Przy liniach napowietrznych obowiązują odległości od 3 do 30 m, zależnie od napięcia (§ 55 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych).
Jak wynająć zwyżkę lub podnośnik koszowy w Jamar
Przy rezerwacji wystarczy opisać zadanie: wysokość i miejsce pracy, przeszkody, podłoże i planowany czas. Na tej podstawie proponujemy typ maszyny i model z tabeli floty.
- Dokumenty: firma przedstawia wypis z rejestru przedsiębiorców lub ewidencji oraz zaświadczenie o NIP i REGON, a osoba prywatna dowód osobisty i dwa rachunki za media; w obu przypadkach wpłaca się kaucję.
- Czas najmu: od dnia odbioru do dnia zwrotu włącznie, bez sobót, niedziel i świąt, z wyjątkiem czynszów miesięcznych.
- Koszty: stawka zależy od modelu i długości najmu, a transport i paliwo pokrywa najemca.
- Operator: maszynę obsługuje osoba wskazana przez najemcę, z uprawnieniami UDT.
Pełne zasady są w zasadach korzystania z wypożyczalni. Model i termin najlepiej ustalić telefonicznie albo przez formularz na stronie kontakt.
Przeczytaj także: Jakie są różnice między podestami ruchomymi nożycowymi, przegubowymi i teleskopowymi?
Najczęściej zadawane pytania
Czy zwyżka i podnośnik koszowy to to samo?
Często tak, bo w potocznym języku zwyżką nazywa się podnośnik koszowy, szczególnie na samochodzie. Zwyżką bywa jednak nazywany też podest nożycowy, który ma platformę zamiast kosza. W przepisach dozoru technicznego obie maszyny to podesty ruchome przejezdne.
Czym różni się zwyżka na samochodzie od zwyżki na przyczepie?
Zwyżka na samochodzie dojeżdża sama drogą publiczną i pracuje na podporach, a kierowca potrzebuje prawa jazdy kategorii zależnej od masy pojazdu. Zwyżkę na przyczepie holuje się za samochodem i też rozstawia na podporach. W opisie kursu UDT to podest samojezdny i przewoźny.
Czy na zwyżkę potrzebne są uprawnienia UDT?
Tak, operator każdej zwyżki i każdego podnośnika koszowego potrzebuje zaświadczenia kwalifikacyjnego UDT w zakresie podestów ruchomych przejezdnych. Zaświadczenie jest ważne 5 lat i obejmuje maszyny na samochodzie, na przyczepie i samobieżne. Uzyskuje się je po egzaminie przed komisją UDT.
Jaką wysokość roboczą mają zwyżki do wynajęcia w Jamar?
Podesty nożycowe z naszej floty mają od 6,61 do 18,15 m wysokości roboczej, przegubowo-teleskopowe od 10,89 do 43,15 m, a teleskopowe od 15,72 do 40,15 m. Dostępność konkretnego modelu potwierdzamy telefonicznie. Dobór warto zacząć od wysokości punktu pracy i przeszkód po drodze.
Czy zwyżka nożycowa może zastąpić podnośnik koszowy?
Tylko wtedy, gdy praca odbywa się pionowo nad maszyną i nic nie stoi na drodze platformy. Zwyżka nożycowa nie ma wysięgu w bok, więc nie ominie daszku, ogrodzenia ani korony drzewa. Ma za to większą platformę i udźwig, w naszej flocie do 1134 kg.
Kto może obsługiwać wynajętą zwyżkę?
Zwyżkę i podnośnik koszowy może obsługiwać tylko osoba z ważnym zaświadczeniem UDT na podesty ruchome przejezdne, którą zapewnia najemca. Osoby bez uprawnień mogą skorzystać z naszego kursu za 1200 zł netto z opłatą egzaminacyjną.
